29 november 2016

Sinterklaas in Vlaanderen.



Het was een spannende tijd in Vlaanderen toen Zwarte Piet en Sinterklaas met zijn schimmel nog over de daken mochten lopen. Zwarte Piet onverwachts op deuren en ramen mocht kloppen, kon dreigen met de roe en steeds een zak bij had om de stoute kinderen in te stoppen.
Soms mochten we in de weken voor de verjaardag van Sinterklaas onze schoen aan de schouw zetten met ons verlanglijstje. Om er zeker van te zijn dat Sinterklaas en Zwarte Piet het huis niet voorbij zouden rijden legden we er voor de Sint een mooie tekening bij, voor Zwarte Piet een flesje bier en voor de trouwe viervoeter van de Sint een wortel en een suikerklontje. Als Zwarte Piet in die tijd overal een flesje  bier kreeg is het een wonder dat hij van zattigheid nooit van het dak is gevallen, alcoholcontrole was er toen nog niet. ’s Morgens vonden we dan soms een chocolade figuurtje in onze schoen, het verlanglijstje was meegenomen en Piet had het lege flesje bier op de keuken gezet. Toen ik een jaar  of  zes was vond ik  dat Zwarte Piet  wel een keertje meer  mocht  langskomen met snoep daarom plaatste ik dagelijks mijn schoen, natuurlijk zonder  resultaat. Ik  ben dan zelf in het  snoepwinkeltje maar een chocolade figuurtje gaan kopen en heb  het ’s nachts, als iedereen sliep, in mijn schoen gelegd…, ik heb lang niet begrepen hoe vader ’s ochtends wist dat ik de chocolade in mijn schoen had  gelegd en niet de goede Sint.
In Vlaanderen bracht Sinterklaas met zijn Zwarte Pieten soms ook een huisbezoek in de weken voor zijn verjaardag. Bij ons thuis hebben we het één keertje meegemaakt. Er werd op de rolluiken geklopt (hoor wie klopt daar kinderen…) en plots stond een zingende en dansende vrouwelijke Zwarte Piet in onze woonkamer. Mijn jongere broers en zus kropen wat dichter bij vader en moeder maar ik herkende in de Zwarte Piet van dienst direct tante Octa, een zus van moeder. Stoer en vrolijk riep ik uit “Maar dat is tante Octa” en plots kon Zwarte Octa-Piet niet meer zingen of spreken. Na de nodige dreigementen met de zak en de roe begon ik toch lichtjes te twijfelen. Nooit hebben we nadien nog een Zwarte Piet of Sinterklaas op bezoek gehad.
En dan kwam de grote dag, ’s avonds 5 december legde we voor alle zekerheid nog eens onze wensbrief klaar samen met de geschenkjes voor Sinterklaas en Zwarte Piet. Wanneer we dan ’s morgens opstonden lag de vloer rond de schouw vol met mandarijntjes, speculaas, marsepein en chocolade figuurtjes. Natuurlijk keken we het meest uit naar het speelgoed dat we zo graag wilde. Wie het voorbije jaar braaf was geweest kreeg op 6 december wat er op het verlanglijstje stond. Behalve dat ene jaar… in de boekjes die rijkelijk voor Sinterklaas waren uitgedeeld had ik een prachtige garage in plastic gezien van drie verdiepingen en met een autolift, tot mijn grote teleurstelling kreeg ik dat  jaar een houten garage, afmetingen schoendoos, met twee openingen. Een hele teleurstelling en ik bestempelde de garage als “boerentimmer”. Ik heb er ook nooit mee gespeeld. Jaren later hoorde ik dat Sinterklaas dat jaar geen geld had voor een grote garage. Vader was zelf maar aan het knutselen geslagen, hij was in die tijd diamantslijper en wegens de vele stakingen in die sector was het moeilijk om de eindjes aan elkaar te knopen. Gelukkig voor ons is het maar bij één jaar gebleven, de volgende jaren bracht Sinterklaas wat we zo graag wilde.
Het was een mooie tijd voor jong en oud, nooit hebben we toen (en nu ook nog niet) een overeenkomst gezien tussen Zwarte Piet en rassenhaat. (racisme moest toen nog uitgevonden worden). Het is gewoon folklore, cultureel erfgoed en meer moet je er ook nu niet achter zoeken. Als Zwarte Piet al eens de boeman speelde werd hij direct ter orde geroepen door Sinterklaas. We vonden Zwarte Piet best grappig en een kindervriend. Daar is toch niets mis mee?
Nu heb je in Nederland ook al blauwe, gele, purperen Pieten en Vlaanderen lijkt te volgen, jammer maar al die kleuren passen voor mij niet in het eeuwenoude sinterklaasverhaal.

Wim Kuyps
(artikel verschenen in De Costakrant editie 58)

1 opmerking:

  1. Roger De Pessemiernovember 30, 2016

    Leuk, een echt vlaams verhaal , al zullen de overeenkomsten met bv Nederland wel erg frappant zijn ..

    BeantwoordenVerwijderen